Ο ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ
ΚΑΙ ΤΩΝ ΙΑΤΡΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ:
ΚΑΙ ΤΩΝ ΙΑΤΡΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ:
ΟΙ ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΕΣ ΩΡΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΙΑΤΡΩΝ
Υπάρχει σαφής καταστρατήγηση εκ μέρους των Νοσοκομείων και των υπερκειμένων αρχών (ΥΠΕ, Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης) τόσο της Οδηγίας 93/104/ΕΚ όσο και του ΠΔ. 88/1999 "ελάχιστες προδιαγραφές για την οργάνωση του χρόνου εργασίας σε συμμόρφωση με την Οδηγία 93/104/ΕΚ" (ΦΕΚ Α' 19-5-1999) σχετικά με το ωράριο εργασίας, αλλά και του πρόσφατου Π.Δ. 76/2005.
Είναι αδιανόητο η πολιτεία να μην εφαρμόζει τους νόμους που η ίδια ψήφισε (ΠΔ 88/99, ΠΔ 76/2005). Και μάλιστα σε μία χρονική συγκυρία, που σε αντίθεση με χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ελλάδα «πλήττεται» από Ιατρικό πληθωρισμό, πολυετείς αναμονές για όλες τις ειδικότητες και ποσοστό ανεργίας στους νέους Ιατρούς.
Θεωρείται τουλάχιστον παράλογο να εξουθενώνονται οι υπηρετούντες το ΕΣΥ ειδικευόμενοι Ιατροί, με περιορισμένο ελεύθερο χρόνο για τη μελέτη του γνωστικού πεδίου της ειδικότητάς τους και για τη συγγραφή επιστημονικών εργασιών, αλλά και με ελάχιστο χρόνο προσωπικής ζωής, εξαιτίας της υπερ-εργασίας μέσω των εφημεριών.
Και όλα αυτά ενώ θα ήταν πιο εύρυθμη η λειτουργία των νοσοκομείων αν αυξανόταν οι θέσεις των ειδικευομένων. Με τον απλό αυτό τρόπο θα περιοριζόταν και οι «λίστες της ντροπής», οι λίστες των νέων Ιατρών που μετά από τις πολυετείς σπουδές τους αναγκάζονται να υποστούν και την πολυετή αναμονή, μία περίοδο απραξίας, υποχρεωτικής ανάπαυσης, ώστε αργότερα να «αντέξουν» την υπερ-εργασία, την εξουθένωση, τον εργασιακό μεσαίωνα της ειδικότητας.
Οι ιατροί πού εφημερεύουν καλούνται να εργασθούν 32 ώρες συνεχώς (εκ των οποίων 8 ώρες νυκτερινή εργασία). Το δικαίωμα ανάπαυσης μετά τη νυχτερινή εργασία είναι ανύπαρκτο.
Αξίζει να τονιστεί ότι σύμφωνα με διεθνείς έρευνες η υπερκόπωση των νοσοκομειακών Ιατρών, ο υπερβολικός αριθμός ωρών εργασίας και η έλλειψη ύπνου αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο ατυχημάτων, την επίπτωση διαφόρων νόσων στους ιδίους και αυξάνουν σε σημαντικό βαθμό τα σοβαρά ιατρικά λάθη εις βάρος των ασθενών, θέτοντας ταυτόχρονα σε κίνδυνο και το επαγγελματικό και κοινωνικό status των Ιατρών (N Engl J Med 2005;352:125-34, N Engl J Med 2004;351:1829-37, N Engl J Med 2004;351:1838-48).
Συγκεκριμένα βρέθηκε ότι οι ειδικευόμενοι Ιατροί σε καθεστώς υπερ-εργασίας (με 24ωρες εφημερίες και εβδομαδιαίο χρόνο εργασίας κοντά στις 80 ώρες, δηλαδή με 8 εφημερίες το μήνα με βάση τα Ελληνικά δεδομένα) έκαναν 20,8% περισσότερα ΣΟΒΑΡΑ Ιατρικά λάθη σε σύγκριση με αυτούς που εργάζονταν με ελεγχόμενο πρόγραμμα ωρών εργασίας (εφημερίες με μέγιστο 16 ώρες απασχόλησης και μέγιστο εβδομαδιαίο χρόνο εργασίας 60 ώρες ανά εβδομάδα, δηλαδή περίπου 4 εφημερίες το μήνα). Επίσης, βρέθηκε ότι τα ΣΟΒΑΡΑ διαγνωστικά λάθη ήταν 5,6 φορές περισσότερα στους υπερ-εργαζόμενους ειδικευόμενους Ιατρούς σε σύγκριση με αυτούς που εργάζονταν με το πρόγραμμα ελεγχόμενου μέγιστου εβδομαδιαίου χρόνου εργασίας.
Επιπλέον, σε μία μελέτη που δημοσιεύθηκε σε ένα από τα πιο έγκυρα επιστημονικά έντυπα, το Nature (Dawson D. and Reid K., Nature 388:235, 1997), αναφέρεται ότι η νοητική-ψυχοκινητική κατάσταση του ανθρώπου μετά από 19 ώρες στέρησης ύπνου μειώνεται σε επίπεδο αντίστοιχο με αυτό που παρατηρείται όταν η συγκέντρωση του αλκοόλ στο αίμα είναι 0,05%, ενώ μετά από 24ώρες στέρησης ύπνου (δηλαδή μετά από μία εφημερία, που συνήθως ακολουθείται από ένα 8ωρο εργασίας) η νοητική-ψυχοκινητική κατάσταση του ανθρώπου μειώνεται σε επίπεδο αντίστοιχο με συγκέντρωση αλκοόλ 0,10%.
Σε μία μελέτη που έγινε στις ΗΠΑ ανάμεσα στους ασθενείς νοσοκομείων, καταγράφηκε ότι οι ασθενείς πιστεύουν ότι οι Ιατροί θα έπρεπε να εργάζονται σε βάρδιες <10ωρών. Το 86% των ασθενών θα αισθανόταν ανασφάλεια αν ήξερε ότι ο χειρουργός του ήταν σε εφημερία 24 ωρών, το 70% θα ζητούσε άλλον Ιατρό και το 60% ανέφερε ότι θα θεωρούσε ως πιο πιθανό η επέμβαση να είχε επιπλοκές.
Και όλα αυτά όταν για τους οδηγούς φορτηγών στις ΗΠΑ ισχύει μέγιστο απασχόλησης 11 συνεχόμενες ώρες, για τους πιλότους 8ώρες το 24ωρο και για τους εργαζόμενους στο σιδηρόδρομο και τα πυρηνικά εργοστάσια παραγωγής ενέργειας 12ώρες το 24ωρο.
Οι παραπάνω θέσεις επιβεβαιώνονται και από πρόσφατες αποφάσεις των Ανωτάτων Δικαστηρίων της Ελλάδας. Το Ελεγκτικό Συνέδριο στην πράξη 144/2006 αναφέρει ότι:
«4. Από τις πιο πάνω διατάξεις, ερμηνευόμενες σε συνδυασμό, συνάγεται, πλην άλλων, ότι οι ειδικευόμενοι ιατροί μπορούν να πραγματοποιούν ενεργείς εφημερίες σε νοσοκομεία της Β΄ ζώνης σύμφωνα με το μηνιαίο πρόγραμμα εφημεριών που καταρτίζει η Διοίκηση του οικείου νοσοκομείου, εφόσον δεν υπερβαίνουν το προβλεπόμενο από το άρθρο 14 παρ.2 του π.δ. 88/1999, όπως συμπληρώθηκε με το άρθρο 5 του π.δ. 76/2005, ανώτατο όριο εβδομαδιαίων ωρών εργασίας και συγκεκριμένα τις πενήντα οκτώ ώρες κατά μέσο όρο ανά περίοδο όχι μεγαλύτερη των δώδεκα μηνών. Οι περιορισμοί αυτοί ως προς τον χρόνο εργασίας των ειδικευομένων ιατρών που ισχύουν παράλληλα με τις λοιπές γενικές διατάξεις, εφόσον οι τελευταίες δεν είναι ευνοϊκότερες, αποβλέπουν πρωτίστως στην προστασία της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων-ειδικευομένων ιατρών και στην βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης και εργασίας αυτών αλλά και στη διαφύλαξη του επιπέδου και της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας στο ευρύτερο κοινό.»
Τέλος, αξίζει να αναφερθεί ότι εκτός από την καταστρατήγηση των διατάξεων που αφορούν στο μέγιστο εβδομαδιαίο χρόνο εργασίας, υπάρχει σαφής αναντιστοιχία της αμοιβής της εφημεριακής απασχόλησης με το Νόμο 2874/2000, αλλά και την πρόσφατη τροποποίησή του, όπου για όλους τους άλλους εργαζομένους το ισχύον ανώτατο όριο "νόμιμης υπερωριακής απασχόλησης" είναι 120 ώρες τον χρόνο, η δε προσαύξηση του ωρομισθίου για "νόμιμη υπερωρία" είναι 50%, ενώ για "μη νόμιμη υπερωρία" (δηλ. πέραν των 120 ωρών/έτος) είναι 250%.
Για τους ειδικευόμενους Ιατρούς η υπερωριακή απασχόληση της εφημερίας δεν αμείβεται ως πραγματική υπερωρία, αλλά ως «πρόσθετη αμοιβή». Ο όρος αυτός μπορεί να εξυπηρετεί ορισμένους τεχνοκράτες στον τρόπο υπολογισμού του «φιλοδωρήματος» προς τους «αναλώσιμους» ειδικευόμενους Ιατρούς, αλλά δεν μπορεί να αποκρύψει την πραγματικότητα ότι η εφημερία είναι υπερωριακή απασχόληση και ως τέτοια πρέπει να αμείβεται.
Στα παραπάνω αξίζει να προστεθεί ότι ο βασικός μισθός του ειδικευόμενου Ιατρού, μετά από 6 χρόνια σπουδών είναι 806 ευρώ μεικτά….(χωρίς περαιτέρω σχόλια)…..
Προτείνουμε-Διεκδικούμε:
1. Την άμεση εφαρμογή των Π.Δ. 88/1999 και 76/2006 για το ανώτατο όριο εβδομαδιαίων ωρών εργασίας και συγκεκριμένα τις πενήντα οκτώ ώρες κατά μέσο όρο, ανά περίοδο όχι μεγαλύτερη των δώδεκα μηνών, με βάση και τη μεταβατική περίοδο περαιτέρω προσαρμογής του μέγιστου εργασιακού χρόνου στις 52 ώρες μέχρι την 1η Αυγούστου του 2009.
2. Την αλλαγή της μεθόδου προγραμματισμού των εφημεριών και την καθιέρωση 12ωρης βάρδιας (12h shift) 08.00-20.00 και 20.00-08.00. Ο ειδικευόμενος Ιατρός που θα καλύπτει την πρωινή βάρδια θα εργάζεται το 8ωρό του +4ωρη υπερωρία. Ο ειδικευόμενος Ιατρός που θα καλύπτει τη βραδινή βάρδια, σε συνεχόμενη περίοδο μίας εβδομάδας θα δικαιούται αντίστοιχη περίοδο ρεπό την επόμενη εβδομάδα.
3. Να καλυφθούν οι θέσεις των ειδικευομένων στα περιφερειακά και στα κεντρικά νοσοκομεία με βάση τις ανάγκες των κλινικών και τα κενά που δημιουργούνται στα προγράμματα των εφημεριών να καλυφθούν με νέες προσλήψεις.
4. Ο υπολογισμός της αμοιβής για την εφημερία του ειδικευόμενου Ιατρού να γίνεται με βάση τις ώρες της υπερωριακής απασχόλησης και όχι ως ειδική αμοιβή. Να συνυπολογίζονται ως παράγοντες επιπλέον προσαύξησης της αμοιβής, η νυχτερινή εργασία και η εργασία τα Σαββατοκύριακα και τις αργίες.
5. Να γίνει αναλογισμός για τις αμοιβές των εφημεριών των ειδικευομένων των τελευταίων ετών και να καταβληθούν τα νομίμως αναλογούντα ποσά, τα οποία δεν έχουν υπολογιστεί με βάση την υπερωριακή απασχόληση.
Είναι αδιανόητο η πολιτεία να μην εφαρμόζει τους νόμους που η ίδια ψήφισε (ΠΔ 88/99, ΠΔ 76/2005). Και μάλιστα σε μία χρονική συγκυρία, που σε αντίθεση με χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ελλάδα «πλήττεται» από Ιατρικό πληθωρισμό, πολυετείς αναμονές για όλες τις ειδικότητες και ποσοστό ανεργίας στους νέους Ιατρούς.
Θεωρείται τουλάχιστον παράλογο να εξουθενώνονται οι υπηρετούντες το ΕΣΥ ειδικευόμενοι Ιατροί, με περιορισμένο ελεύθερο χρόνο για τη μελέτη του γνωστικού πεδίου της ειδικότητάς τους και για τη συγγραφή επιστημονικών εργασιών, αλλά και με ελάχιστο χρόνο προσωπικής ζωής, εξαιτίας της υπερ-εργασίας μέσω των εφημεριών.
Και όλα αυτά ενώ θα ήταν πιο εύρυθμη η λειτουργία των νοσοκομείων αν αυξανόταν οι θέσεις των ειδικευομένων. Με τον απλό αυτό τρόπο θα περιοριζόταν και οι «λίστες της ντροπής», οι λίστες των νέων Ιατρών που μετά από τις πολυετείς σπουδές τους αναγκάζονται να υποστούν και την πολυετή αναμονή, μία περίοδο απραξίας, υποχρεωτικής ανάπαυσης, ώστε αργότερα να «αντέξουν» την υπερ-εργασία, την εξουθένωση, τον εργασιακό μεσαίωνα της ειδικότητας.
Οι ιατροί πού εφημερεύουν καλούνται να εργασθούν 32 ώρες συνεχώς (εκ των οποίων 8 ώρες νυκτερινή εργασία). Το δικαίωμα ανάπαυσης μετά τη νυχτερινή εργασία είναι ανύπαρκτο.
Αξίζει να τονιστεί ότι σύμφωνα με διεθνείς έρευνες η υπερκόπωση των νοσοκομειακών Ιατρών, ο υπερβολικός αριθμός ωρών εργασίας και η έλλειψη ύπνου αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο ατυχημάτων, την επίπτωση διαφόρων νόσων στους ιδίους και αυξάνουν σε σημαντικό βαθμό τα σοβαρά ιατρικά λάθη εις βάρος των ασθενών, θέτοντας ταυτόχρονα σε κίνδυνο και το επαγγελματικό και κοινωνικό status των Ιατρών (N Engl J Med 2005;352:125-34, N Engl J Med 2004;351:1829-37, N Engl J Med 2004;351:1838-48).
Συγκεκριμένα βρέθηκε ότι οι ειδικευόμενοι Ιατροί σε καθεστώς υπερ-εργασίας (με 24ωρες εφημερίες και εβδομαδιαίο χρόνο εργασίας κοντά στις 80 ώρες, δηλαδή με 8 εφημερίες το μήνα με βάση τα Ελληνικά δεδομένα) έκαναν 20,8% περισσότερα ΣΟΒΑΡΑ Ιατρικά λάθη σε σύγκριση με αυτούς που εργάζονταν με ελεγχόμενο πρόγραμμα ωρών εργασίας (εφημερίες με μέγιστο 16 ώρες απασχόλησης και μέγιστο εβδομαδιαίο χρόνο εργασίας 60 ώρες ανά εβδομάδα, δηλαδή περίπου 4 εφημερίες το μήνα). Επίσης, βρέθηκε ότι τα ΣΟΒΑΡΑ διαγνωστικά λάθη ήταν 5,6 φορές περισσότερα στους υπερ-εργαζόμενους ειδικευόμενους Ιατρούς σε σύγκριση με αυτούς που εργάζονταν με το πρόγραμμα ελεγχόμενου μέγιστου εβδομαδιαίου χρόνου εργασίας.
Επιπλέον, σε μία μελέτη που δημοσιεύθηκε σε ένα από τα πιο έγκυρα επιστημονικά έντυπα, το Nature (Dawson D. and Reid K., Nature 388:235, 1997), αναφέρεται ότι η νοητική-ψυχοκινητική κατάσταση του ανθρώπου μετά από 19 ώρες στέρησης ύπνου μειώνεται σε επίπεδο αντίστοιχο με αυτό που παρατηρείται όταν η συγκέντρωση του αλκοόλ στο αίμα είναι 0,05%, ενώ μετά από 24ώρες στέρησης ύπνου (δηλαδή μετά από μία εφημερία, που συνήθως ακολουθείται από ένα 8ωρο εργασίας) η νοητική-ψυχοκινητική κατάσταση του ανθρώπου μειώνεται σε επίπεδο αντίστοιχο με συγκέντρωση αλκοόλ 0,10%.
Σε μία μελέτη που έγινε στις ΗΠΑ ανάμεσα στους ασθενείς νοσοκομείων, καταγράφηκε ότι οι ασθενείς πιστεύουν ότι οι Ιατροί θα έπρεπε να εργάζονται σε βάρδιες <10ωρών. Το 86% των ασθενών θα αισθανόταν ανασφάλεια αν ήξερε ότι ο χειρουργός του ήταν σε εφημερία 24 ωρών, το 70% θα ζητούσε άλλον Ιατρό και το 60% ανέφερε ότι θα θεωρούσε ως πιο πιθανό η επέμβαση να είχε επιπλοκές.
Και όλα αυτά όταν για τους οδηγούς φορτηγών στις ΗΠΑ ισχύει μέγιστο απασχόλησης 11 συνεχόμενες ώρες, για τους πιλότους 8ώρες το 24ωρο και για τους εργαζόμενους στο σιδηρόδρομο και τα πυρηνικά εργοστάσια παραγωγής ενέργειας 12ώρες το 24ωρο.
Οι παραπάνω θέσεις επιβεβαιώνονται και από πρόσφατες αποφάσεις των Ανωτάτων Δικαστηρίων της Ελλάδας. Το Ελεγκτικό Συνέδριο στην πράξη 144/2006 αναφέρει ότι:
«4. Από τις πιο πάνω διατάξεις, ερμηνευόμενες σε συνδυασμό, συνάγεται, πλην άλλων, ότι οι ειδικευόμενοι ιατροί μπορούν να πραγματοποιούν ενεργείς εφημερίες σε νοσοκομεία της Β΄ ζώνης σύμφωνα με το μηνιαίο πρόγραμμα εφημεριών που καταρτίζει η Διοίκηση του οικείου νοσοκομείου, εφόσον δεν υπερβαίνουν το προβλεπόμενο από το άρθρο 14 παρ.2 του π.δ. 88/1999, όπως συμπληρώθηκε με το άρθρο 5 του π.δ. 76/2005, ανώτατο όριο εβδομαδιαίων ωρών εργασίας και συγκεκριμένα τις πενήντα οκτώ ώρες κατά μέσο όρο ανά περίοδο όχι μεγαλύτερη των δώδεκα μηνών. Οι περιορισμοί αυτοί ως προς τον χρόνο εργασίας των ειδικευομένων ιατρών που ισχύουν παράλληλα με τις λοιπές γενικές διατάξεις, εφόσον οι τελευταίες δεν είναι ευνοϊκότερες, αποβλέπουν πρωτίστως στην προστασία της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων-ειδικευομένων ιατρών και στην βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης και εργασίας αυτών αλλά και στη διαφύλαξη του επιπέδου και της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας στο ευρύτερο κοινό.»
Τέλος, αξίζει να αναφερθεί ότι εκτός από την καταστρατήγηση των διατάξεων που αφορούν στο μέγιστο εβδομαδιαίο χρόνο εργασίας, υπάρχει σαφής αναντιστοιχία της αμοιβής της εφημεριακής απασχόλησης με το Νόμο 2874/2000, αλλά και την πρόσφατη τροποποίησή του, όπου για όλους τους άλλους εργαζομένους το ισχύον ανώτατο όριο "νόμιμης υπερωριακής απασχόλησης" είναι 120 ώρες τον χρόνο, η δε προσαύξηση του ωρομισθίου για "νόμιμη υπερωρία" είναι 50%, ενώ για "μη νόμιμη υπερωρία" (δηλ. πέραν των 120 ωρών/έτος) είναι 250%.
Για τους ειδικευόμενους Ιατρούς η υπερωριακή απασχόληση της εφημερίας δεν αμείβεται ως πραγματική υπερωρία, αλλά ως «πρόσθετη αμοιβή». Ο όρος αυτός μπορεί να εξυπηρετεί ορισμένους τεχνοκράτες στον τρόπο υπολογισμού του «φιλοδωρήματος» προς τους «αναλώσιμους» ειδικευόμενους Ιατρούς, αλλά δεν μπορεί να αποκρύψει την πραγματικότητα ότι η εφημερία είναι υπερωριακή απασχόληση και ως τέτοια πρέπει να αμείβεται.
Στα παραπάνω αξίζει να προστεθεί ότι ο βασικός μισθός του ειδικευόμενου Ιατρού, μετά από 6 χρόνια σπουδών είναι 806 ευρώ μεικτά….(χωρίς περαιτέρω σχόλια)…..
Προτείνουμε-Διεκδικούμε:
1. Την άμεση εφαρμογή των Π.Δ. 88/1999 και 76/2006 για το ανώτατο όριο εβδομαδιαίων ωρών εργασίας και συγκεκριμένα τις πενήντα οκτώ ώρες κατά μέσο όρο, ανά περίοδο όχι μεγαλύτερη των δώδεκα μηνών, με βάση και τη μεταβατική περίοδο περαιτέρω προσαρμογής του μέγιστου εργασιακού χρόνου στις 52 ώρες μέχρι την 1η Αυγούστου του 2009.
2. Την αλλαγή της μεθόδου προγραμματισμού των εφημεριών και την καθιέρωση 12ωρης βάρδιας (12h shift) 08.00-20.00 και 20.00-08.00. Ο ειδικευόμενος Ιατρός που θα καλύπτει την πρωινή βάρδια θα εργάζεται το 8ωρό του +4ωρη υπερωρία. Ο ειδικευόμενος Ιατρός που θα καλύπτει τη βραδινή βάρδια, σε συνεχόμενη περίοδο μίας εβδομάδας θα δικαιούται αντίστοιχη περίοδο ρεπό την επόμενη εβδομάδα.
3. Να καλυφθούν οι θέσεις των ειδικευομένων στα περιφερειακά και στα κεντρικά νοσοκομεία με βάση τις ανάγκες των κλινικών και τα κενά που δημιουργούνται στα προγράμματα των εφημεριών να καλυφθούν με νέες προσλήψεις.
4. Ο υπολογισμός της αμοιβής για την εφημερία του ειδικευόμενου Ιατρού να γίνεται με βάση τις ώρες της υπερωριακής απασχόλησης και όχι ως ειδική αμοιβή. Να συνυπολογίζονται ως παράγοντες επιπλέον προσαύξησης της αμοιβής, η νυχτερινή εργασία και η εργασία τα Σαββατοκύριακα και τις αργίες.
5. Να γίνει αναλογισμός για τις αμοιβές των εφημεριών των ειδικευομένων των τελευταίων ετών και να καταβληθούν τα νομίμως αναλογούντα ποσά, τα οποία δεν έχουν υπολογιστεί με βάση την υπερωριακή απασχόληση.
